It giet oan! Een Friese spreuk voor een Drents openluchtspel? Misschien wat vreemd, maar het gevoel klopt helemaal. Een langgekoesterde wens van het Rolder Historisch Gezelschap gaat in vervulling: Bij Klimmender Zonne keert terug naar de Balloërkuil. En jawel, mét Friezen in het verhaal, dus zo gek is die titel nou ook weer niet.
Alle seinen staan inmiddels op groen. De vergunningen voor het evenement en het gebruik van de Balloërkuil zijn binnen en ook financieel is men goed op weg, dankzij steun van overheid en sponsoren. Daarmee is de weg vrij voor een bijzondere heropvoering op een van de mooiste historische plekken van Drenthe.
Spelers van toneelverenigingen uit Balloo/Loon, Rolde, Grolloo en Ekehaar brengen samen met een speciaal projectkoor een oude rechtspleging uit 1895 tot leven. Het verhaal wordt gespeeld in een modern jasje, met actuele thema’s, maar met respect voor de historische wortels.
De teksten en regie zijn in handen van de Drentse schrijver Anne Doornbos. De muziek staat onder leiding van ‘onze eigen’ Martijje, met inhoudelijke adviezen van historicus Henk Nijkeuter. Alles bij elkaar een stevig Drents team.
Er komen vijf voorstellingen. De première is op vrijdagavond 29 mei 2026. Op zaterdag 30 en zondag 31 mei volgen telkens twee voorstellingen: één ’s middags en één ’s avonds. Per voorstelling zijn 150 kaarten beschikbaar. De kaartverkoop start in april 2026; via de website van het RHG verschijnt dan een link naar de ticketverkoop.
Wie het project wil volgen, kan terecht op de website van het RHG. Daar staan ook updates over de voorbereidingen. En… het RHG zoekt nog figuranten. Lijkt het je wat om mee te doen aan dit unieke schouwspel? Dan kun je contact opnemen via secretaris@rhg-rolde.nl.
Wat gebeurde er in 1895?
De oorspronkelijke voorstelling vond plaats ter ere van een bijzonder bezoek. In 1895 werd bekend dat koningin-regentes Emma en kroonprinses Wilhelmina Drenthe zouden aandoen. Op zaterdag 7 september stond een rijtoer van Assen naar Rolde op het programma, inclusief een bezoek aan de hunebedden.
Rijksarchivaris Gratama kwam met het idee om in de Balloërkuil een oude Germaanse rechtszitting na te spelen. Daarin stond Theodgrim, zoon van Aldgrim, terecht. Hij zou in 734 met Karel Martel tegen Friezen en Drenten hebben gestreden en daarmee zijn volk hebben verraden.
De zitting eindigde hard: Theodgrim werd schuldig bevonden, uit zijn familieverband gestoten en vogelvrij verklaard. Dan volgt een onverwachte wending. De zieneres Irmingarde verschijnt en voorspelt dat deze landen ooit door “een zachte vrouwenhand” bestuurd zullen worden. Emma en Wilhelmina lieten zich dat uiteraard graag aanleunen.
Ondanks regen was het destijds een groot succes. Foto’s en tekeningen tonen een indrukwekkend schouwspel. De entree bedroeg toen een gulden – een flink bedrag in die tijd.
In 2026 krijgt dit historische verhaal opnieuw stem en gezicht. In de kuil, onder de open hemel. Zo maak je geschiedenis levend, mienjong.
