Het Rolder Historisch Gezelschap (RHG) doet via Rolderpost een dringende oproep. Voor een artikel in De Kloetschup, het kwartaalblad van het RHG, is de redactie op zoek naar duidelijke en scherpe foto’s van de verwoestende brand die in februari 1971 woedde bij verpleeginrichting Mariëncamp in Nooitgedacht.
Bij deze brand kwamen 13 bewoners om het leven.
Heeft u foto’s, dia’s of negatieven uit die tijd – van de brand zelf, het terrein of de nasleep – dan wordt u van harte verzocht contact op te nemen via secretaris@rhg-rolde.nl. Ook kleine bijdragen kunnen van grote waarde zijn voor het vastleggen van onze lokale geschiedenis.
Een zwarte bladzijde in de lokale geschiedenis
Op dinsdagavond 2 februari 1971, rond 22.20 uur, breekt brand uit in het houten paviljoen Het Dingspil op het terrein van Mariëncamp, gelegen aan de Stroetenweg tussen Rolde en Nooitgedacht. In het paviljoen slapen op dat moment 47 zwaar geestelijk gehandicapte bewoners, die niet zelfredzaam zijn.
Door de harde wind en de gebruikte bouwmaterialen grijpt het vuur razendsnel om zich heen. Afdeling 5 en de aangrenzende afdelingen 4 en 6 branden in korte tijd volledig uit. Dankzij snel en moedig optreden van personeel en brandweer kunnen 34 bewoners worden gered, vaak via ingeslagen ramen en deuren. Voor 13 bewoners komt hulp te laat.
Mariëncamp en De Trans
Sinds 1964 boden kloosterbroeders in Nooitgedacht zorg aan geestelijk gehandicapten. Deze opvang groeide uit tot verpleeginrichting Mariëncamp, later onderdeel van Stichting De Trans.
In 1971 woonden er 201 bewoners in grotendeels semi-permanente houten gebouwen. Plannen voor nieuwbouw in steen lagen klaar, maar waren nog niet gerealiseerd.
Het paviljoen Het Dinsspil bestond uit prefab houten elementen, gevuld met polystyreenschuim. Juist deze constructie zorgde voor snelle branduitbreiding en hevige rookontwikkeling. Vluchtwegen en deuren voldeden niet aan de eisen die we vandaag vanzelfsprekend vinden.
De bredere context en lessen
De brand in Rolde vond plaats in een periode waarin de veiligheid van gesloten inrichtingen steeds meer ter discussie stond. Enkele maanden eerder waren bij een brand in Groot Bronswijk in Wagenborgen eveneens 13 bewoners om het leven gekomen. Die ramp leidde tot Kamervragen en een landelijke inventarisatie van de brandveiligheid in zorginstellingen.
De tragedie in Mariëncamp maakte pijnlijk duidelijk dat regelgeving, bouwkundige voorzieningen en uitrusting van hulpdiensten tekortschoten voor de zorg voor kwetsbare mensen. Deze gebeurtenissen hebben uiteindelijk bijgedragen aan strengere bouw- en brandveiligheidseisen en aan de omslag naar kleinschaliger zorg, dichter bij de samenleving.
Help mee het verleden vast te leggen
Zowel Mariëncamp als Groot Bronswijk bestaan inmiddels niet meer. Juist daarom is het van belang deze geschiedenis zorgvuldig te bewaren. Met uw foto’s helpt u het RHG om een volledig en respectvol beeld te schetsen van deze ingrijpende gebeurtenis.
Reacties en beeldmateriaal: secretaris@rhg-rolde.nl
